Wstęp

Znaczenie ścieżek rowerowych zostało ostatnimi laty zauważone przez władze miejskie w związku z czym powstały, przede wszystkim przy okazji remontów chodników czy dróg w naszym mieście, nowe odcinki dróg rowerowych.
Rower został uznany powszechnie jako pożądana alternatywa dla transportu samochodowego w mieście. Wraz z wzrastającym natężeniem ruchu kołowego, wydzielenie dróg rowerowych stało się palącą koniecznością zwłaszcza, że z tego środka transportu korzystają bardzo często osoby starsze, młodzież i dzieci. Ścieżki rowerowe zapewniają nie tylko komfort podróżowania, ale również zwiększają bezpieczeństwo rowerzystów.
Okolice naszego miasta nadają się doskonale do rozwoju turystyki rowerowej, co zaowocowało działaniami promocyjnymi w postaci wydania specjalnej mapy rowerowej Zielonego Lasu czy multimedialnej prezentacji Rower 2004. Ścieżki rowerowe w obrębie miasta wydają się naturalnym uzupełnieniem rowerowych i pieszych szlaków turystycznych w okolicy.
 Rower stanowi także ważny środek transportu na wsiach, jednak władze gminy wiejskiej nie podejmują działań w calu stworzenia własnej sieci dróg rowerowych. Zadanie budowy takich dróg wydaje się bardzo ważne ze względów bezpieczeństwa, gdyż to właśnie na wiejskich drogach dochodzi do wielu wypadków z udziałem nieoświetlonych rowerzystów czy osób zaawansowanych wiekiem. Budowę ścieżek rowerowych w gminie wiejskiej warto skorelować z miejską siecią ścieżek rowerowych i podjąć wspólne działania na rzecz pozyskania odpowiednich środków inwestycyjnych i wspólnych działań promocyjnych. W szerszej perspektywie pojawił się pomysł budowy dróg rowerowych na zamkniętych i w dużym stopniu zdewastowanych liniach kolejowych – pierwszy taki pomysł, który zaistniał publicznie w 2005 r. to droga rowerowa z Żar do Łęknicy. Poparcie tego pomysłu przez władze miejskie Żar mogłoby wpłynąć na zwiększenie atrakcyjności naszego miasta, gdyż turyści uzyskaliby bardzo atrakcyjną trasę do wielkiej atrakcji naszego regionu, jakim jest Park Mużakowski.  A zatem warto się zastanowić nad stworzeniem powiatowej strategii rozwoju turystyki rowerowej.
Niezmiernie użytecznym przy tworzeniu żarskiej strategii budowy sieci rowerowej może być Załącznik nr 2 do Zarządzenia 5493/05 Prezydenta Wrocławia z dnia 9 czerwca 2005 r. ustanawiający standardy projektowe i wykonawcze dla, jak to nazwano w dokumencie, „systemu rowerowego miasta Wrocławia”. Wypracowano też koncepcję budowy docelowej sieci tras rowerowych. Niestety w naszym mieście brak takiego podejścia do problemu, niniejsze opracowanie ma zwrócić uwagę na niektóre problemy żarskiej sieci tras rowerowych i zachęcić władzę do wypracowania dokumentów, które nakreśliłby by całościową wizję sieci rowerowej w naszym mieście.

Niedogodności

Obecnie istniejące odcinki ścieżek rowerowych budowane były w większości przy okazji przebudowych dróg i chodników. Sieć ta nie stanowi połączonego i przemyślanego systemu. Dodatkowo funkcjonalność ograniczają różnego rodzaju niedogodności, które można stosunkowo łatwo usunąć.


Przy przejeździe rowerowym przez ul. Podchorążych sporą uciążliwość stanowi wystający krawężnik  i zagłębienie. Usterkę można łatwo usunąć a przy okazji sprawdzić, czy na innych odcinkach ścieżek rowerowych nie występują podobne problemy z wystającymi krawężnikami. W tym miejscu należy zwrócić szczególną uwagę na fakt konieczności bardzo wyraźnego oznakowania skrzyżowań ścieżek rowerowych z drogami, tak by kierowcy byli w odpowiedniej odległości poinformowani o istnieniu takiego przejazdu. Zatem należy zadbać przede wszystkim o ustawienie znaków informacyjnych d 6a (przejazd dla rowerzystów) i d 6b (przejście dla pieszych i przejazd dla rowerzystów) oraz ostrzegawczego a 24 „rowerzyści”.
  

W miarę możliwości zwłaszcza przy przejazdach przez ruchliwe jezdnie (np. przy ul. Podchorążych, czy Traugutta) należałoby zainstalować oświetlenie analogiczne dla przejść dla pieszych na niebezpiecznych odcinkach dróg.


Przy ul. Wojska Polskiego bardzo często ścieżki blokowane są przez parkujące samochody. Warto w tym miejscu na pasie zieleni ustawić słupki, czy gazony z kwiatami, które uniemożliwiałby zaparkowanie samochodu na ścieżce rowerowej.


Niejako symbolem absurdu są słupki z łańcuchami, które wyrastają przy al. Jana Pawła II vis a vis Starostwa i Urzędu Gminy. Choć łatwo odczytać intencję ustawienia owych słupków (względy bezpieczeństwa – bezpośrednia bliskość skrętu z al. JP II w ul. R. Traugutta). To jednak warto podjąć wysiłek wyprofilowania zjazdu ścieżki w kierunku przejścia dla pieszych, zwłaszcza, że na jezdni są wymalowane  pasy zwężające jezdnie, czyli jest miejsce na taką modyfikację. Przejście przez jezdnie można by uczynić przejściem rowerowo – pieszym o odrębnych pasach ruchu wyznaczonych znakami poziomymi. Dzięki takiemu rozwiązaniu, rowerzyści uzyskali by swobodny dostęp do kolejnego odcinka ścieżki prowadzącemu ku pl. Wolności. Warto zwrócić uwagę na konieczność wytyczenia w tym miejscu kolejnego odcinka ścieżek tak, aby połączyć ścieżkę na ulicy Podwale i wyprowadzić odnogę ku ul. Wojska Polskiego (i dalej połączyć z istniejącymi odcinkami ścieżek na tej ulicy). Wydaje się, że wobec sporej ilości pasów zieleni i szerokich chodników na pl. Wolności wytyczenie nowych ścieżek nie powinno nastręczać większych trudności.


Przy wyjeździe z pl. Inwalidow ścieżka gwałtownie kończy się na ul. Moniuszki, aż prosi się, by w tym miejscu pociągnąć dalej ścieżkę jako kontrapas na ul. Jagiellońskiej.



W poprzek ul. Piastowskiej wymalowano pasy przejazdu przez tę ruchliwą ulicę, jednak dziś przejazd ten kończy się na ogrodzeniu. Domniemać można, że w zamierzeniach projektantów było połączenie ścieżki prowadzącej od byłego DPS z projektowaną ścieżką prowadzącą do parku przy pl. Konstytucji 3 maja. Należy się jednak zastanowić, czy w ogóle takie rozwiązanie sprawdzi się w praktyce, zwłaszcza, że wyznaczono przejazd przez bardzo ruchliwą drogę, gdzie wielu kierowców rozwija nadmierne prędkości. Lepszym rozwiązaniem, byłoby połączenie tego odcinka z kontrapasem na ul. Jagiellońskiej. Problemem jest wąski chodnik na odcinku przylegającym do terenu należącego do firmy Rampar (BricoMarche), jednak w tym miejscu jezdnia jest na tyle szeroka, że można byłoby dokonać jej zwężenia w tym miejscu aby wybudować brakujący odcinek ścieżki rowerowej. Dodatkową korzyścią byłoby wymuszenie na kierowcach zmniejszenia prędkości, ponieważ dowiedziono, że szerokość jezdni ma bezpośredni wpływ na prędkość pojazdu (im szersza, tym dążenie kierowców do osiągania wyższych prędkości). Dalej ścieżka rowerowa, przed byłym DPSem powinna być połączona łącznikiem (właściwie to już w tym miejscu istnieje droga gruntowa) z ul. Czerwonego Krzyża. Powinna przebiegać przez park i dalej przez ul. I. Padewskiego i H. Wienawskiego do ul. S. Moniuszki.



Przy ulicach tych istnieją pasy zieleni, na których można poprowadzić nowe odcinki ścieżek rowerowych. Za przejazdem kolejowym ścieżka rowerowa powinna przebiegać wzdłuż dawnej jezdni (dziś droga dojazdowa do garaży i dyskontu Lidl) w kierunku ul. Katowickiej a stamtąd w dwóch kierunkach – ku ul. Witosa (po istniejącej drodze gruntowej) i wzdłuż ul. Okrzei i dalej ku kompleksowi Zielony Las.  
Niezmiernie ważnym jest budowa ścieżki rowerowej i nowego chodnika do osiedla „Koszary”. Warto przy tym zastanowić się nad wytyczeniem pasa rowerowego na ul. Żagańskiej lub wyprowadzić ścieżkę wzdłuż terenów między cmentarzem a rzeczoną ulicą.   


Problemem żarskich rowerzystów korzystających ze ścieżek rowerowych są piesi, którzy nagminnie traktują ścieżki jako chodnik. Warto zatem zadbać o uświadomienie pieszym, czym są ścieżki rowerowe i wyraźniej je oznakować.

Propozycja rozwoju sieci dróg rowerowych